Can Kurtarması Gerekirken YirmiÜç Kişinin Ölümüne Neden Olan Takata Hava Yastıkları Skandalı

Otomobillerde fani kazalara karşı alınan en tesirli tedbirlerden biri olan hava yastıkları, dünya üzerinde sadece birkaç firma yanından üretilebiliyor. Üretim ve sınav evrelerinde yaşanan güçlüklerden ötürü az rakamda üreticinin yer aldığı bu sektörde, geçtiğimiz senelerde otomotiv tarihinin en büyük skandallarından biri yaşandı.

Takata markası size tanıdık gelmeyebilir, lakin otomobil üretcileri bu markayı çok yakından tanıyorlar. Japon hava yastığı üreticisi Takata, 2000’li senelerde ürettiği hava yastıklarının şişirme düzeneğindeki problem ortaya çıkana kadar, otomotiv sektöründe ürettiği güvenilir donanımlarla isminden söz ettiren bir firmaydı. Ölümlü ve yaralanmalı kazalara neden olan, dev firması iflasa sürükleyen ve ondokuz değişik otomobil üreticisini ziyana sokan bu sürece gelin en baştan beraber göz atalım.

O döneme kadar, Takata’nın ürettiği hava yastıklarında ciddi bir problem yaşanmamıştı. Bu yüzden pek çok otomobil üreticisi Takata ile beraber çalışıyordu. Tasarımı yapılan yeni soy hava yastıkları, belli sınavlardan geçirildi ve üretimine tasdik verildi. Daha sonra ölümlere ve yaralanmalara neden olacak hava yastıkları, o dönem Takata’nın uzlaşmalı olduğu otomobil üreticilerinin araçlarına yerleştirilmeye başlandı.

Takata ve diğer üreticiler için süreç pek yolunda gidiyordu. Takata’nın meseleli hava yastığı şişirme düzeneğini taşıyan araçlar, trafiğe çıkmaya başlamıştı ve herhangi bir problem rapor edilmemişti. Sanki fırtına evvelsi sessizlik yaşanıyordu.

Kişiyi Öldüren 'Takata Hava Yastıkları' Skandalı

Takata’nın firma içi notlarının yer aldığı dökümanda, sınav evresinde hava yastığı şişiricilerinin düzgün çalışmadığı ve kimilerinin infilak ettiği söyleniyordu. Çabucak harekete geçen ABD Adalet Bakanlığı, vaziyeti araştırmaya başladı.

Uzun süren tahkikat sonrasında 2004 senesinde adı açıklanmayan bir Takata idarecisi ile ceza uzlaşması yapıldı. Takata idarecisi, yaşananları itiraf edecek ve alacağı cezada iskonto yapılacaktı. Şirket idarecisi, hava yastığı şişirme düzeneklerinin sınav neticelerini manipüle edildiğini itiraf etti ve Takata’nın kabahati resmiyet kazanmış oldu.

Kişiyi Öldüren 'Takata Hava Yastıkları' Skandalı

Rapora nazaran ABD’nin Alabama eyaletinde hakikatleşen kazada 2001 model Honda Accord’un hava yastıklarından biri açıldıktan sonra infilak etmişti. 2004’teki bu kazayı, 2007 senesinde 3 patlayan hava yastığı olayı takip etti. Kaza raporları yine Honda’dan geliyordu. Kullanıcıların Honda’ya olan bakışı değişmeye ve firmanın saygınlığı zedelenmeye başlamıştı. Ve problemli hava yastıklarının neden olduğu ilk geri çağırma hakikatleşti.

Problemli hava yastıklarından en çok tesirlenen firma olan Honda, 2008 senesinde 4.000 otomobili geri çağırdı. Hava yastığı düzeneklerini bedava olarak başkalaştıran firma, alıcılarının emniyetine ehemmiyet verdiklerini ve bu nedenle araçları geri çağırdıklarını izah etmişti.

Ne yazık ki Honda’nın bu teşebbüsü fani kazaların önüne geçemedi. 2009 senesinde Oklahoma’da 2001 model Honda Accord kullanan bir sürücü, patlayan hava yastığı ve etrafa saçılan şarapnel parçaları nedeniyle yaşamını yitirdi.

Kişiyi Öldüren 'Takata Hava Yastıkları' Skandalı

Honda yanındaki bu geri çağırmalar, daha sonra sektörün diğer dev firmalarına da sıçrayacaktı. 2009 senesinde yarım milyon aracın geri çağrılması, bütün dünyada seda getirmişti. Milli Karayolu Trafik emniyeti İdaresi NHTSA, hadisesi tahkikat için kolları sıvadı. Lakin sonrasında firmanın araçları geri çağırarak mesul davrandığı gerekçesiyle tahkikatı sonlandırma kararı aldı.

2014 senesinde dosyayı tekrar açan NHTSA’in bu daha bu olayın peşini bırakmaya maksadı yoktu. Soruşturmayı ayrıntılı biçimde yürüten NHTSA, kuvveta’ya ilk cezayı 2015 senesinde kesti. Japon üretici yaşanan problem hakkında NHTSA’in yönelttiği suallere yanıt vermediği her gün için 14.000 dolar tediyeye mahkum edildi. NHTSA, Takata’dan cevap beklerken hava yastıklarının neden olduğu fani kaza rakamı altıya yükselmişti.

Kişiyi Öldüren 'Takata Hava Yastıkları' Skandalı

Geliştirdiği kimi mahsullerin kabahatli olabileceğini belirten Takata, NHTSA ile uzlaşma sağladı. Japon üretici, 200 milyon dolar tazminat tediyeyi de kabul etmişti. Ayrıca yapılan uzlaşmada BMW, Fiat Chrysler, Ford, General Motors, Honda, Mazda, Mitsubishi, Nissan, Subaru ve Toyota’nın da aralarında olduğu otomobil üreticilerinin, meseleli hava yastığına sahip otuziki milyon aracının geri çağrılma kararı alınmıştı.

2016 yılı, Takata için daha da fena bir sene olacaktı. Ölümlü kazaların rakamının ona çıkması ve 35-40 milyon aracın dahil olacağı geri çağırma kararının alınması, Takata’yı iyice köşeye sıkıştırmıştı. Yaşananlar, ABD’deki en büyük geri çağırma olarak tarihteki yerini almış oldu.

Kişiyi Öldüren 'Takata Hava Yastıkları' Skandalı

ABD’de süren mahkeme neticelenmiş ve firmanın 1 milyar dolar ceza tediyesi kararlaştırılmıştı. 1 milyar doların 125 milyon doları kazada yaşamını kaybedenlerin ailelerine, 850 milyonu ise otomobil üreticilerine ödenecekti. Kalan 25 milyon ise firmaya işlediği kabahatin cezası olarak kesilmişti.

Japon üretici Takata, gelen bu cezalara dayanamadı ve 26 Temmuz 2017 tarihinde iflas başvurusunda bulundu. O tarihten bugüne geri çağırmalar sürat kesmeden devam ederken Takata da kendisine kesilen cezaları tediyeye devam ediyor. Yaşanan süreçte geri çağrılan araçların listesine, buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Otomotiv sanayisinde yaşanan en büyük skandallardan birini sizlerle pay ettiğimiz havadisimizin sonuna geldik. Siz de Takata ve meseleli hava yastıkları hakkındaki fikirlerinizi tefsir eder kısmından bizlerle pay edebilirsiniz. Otomotiv devlerinin unutmak istediği tarihsel hadiseleri önümüzdeki günlerde sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.

Coşkun Bahtiyar AZİZOĞLU Hakkında

HizliinDir.Com Editörü

Can Kurtarması Gerekirken YirmiÜç Kişinin Ölümüne Neden Olan Takata Hava Yastıkları Skandalı İçin Yorum Yap